Lịch sử Tarot · 7 min · 2026-07-15
Khám phá nguồn gốc từ ngữ tarot, từ những bộ bài quý hiếm thế kỷ 15 tại Italia đến những cách gọi gọi lại qua các thế hệ. Hiểu rõ hơn về hành trình của 78 lá bài từ quá khứ đến tay bạn ngày hôm nay.
Trong những bộ bài tarot còn sót lại từ thế kỷ 15, các bộ Visconti-Sforza được xem là hệ thống tarot sớm nhất có thể xác minh được. Năm 1975, công việc sao chép bộ Piermont Morgan-Bergamo — một trong những bộ tarot hoàn chỉnh nhất hiện nay, với những lá bài được lưu giữ tại Thư viện Piermont Morgan ở New York, Học viện Carrara tại Bergamo (Italia) và nhà sưu tập gia tộc Colleoni — trở thành một sự kiện quan trọng trong giới sưu tập tarot và nghiên cứu lịch sử nghệ thuật.
Italia được biết đến như là nơi khai sinh những bộ bài tarot sớm nhất với các lá quân (Major Arcana) chứa đầy tượng trưng huyền bí và hình ảnh có tính chất ngụ ngôn. 22 lá Arcana Lớn với hệ thống biểu tượng sâu sắc không ngừng thu hút các nhà nghiên cứu lịch sử nghệ thuật, các nghệ sĩ và những người tìm hiểu các truyền thống bí ẩn.
Các nhà thiết kế bài và họa sĩ thường giữ gìn hệ thống biểu tượng cốt lõi của Arcana Lớn, nhưng đồng thời thêm vào những điều chỉnh tinh tế để phản ánh tinh thần thời đại, các sự kiện lịch sử và các vấn đề quan trọng của họ.
Từ các bậc thầy nghệ thuật thế kỷ 15 như Bonifacio Bembo cho đến những họa sĩ hiện đại như Salvador Dalí hay Larry Rivers, cùng những người sáng tạo tài năng như:
...những tác phẩm của họ giờ đã trở thành những đại diện nổi bật của hàng trăm phiên bản tarot được cải tiến, được lưu giữ trong các bảo tàng, thư viện và bộ sưu tập tư nhân trên toàn thế giới.
Từ những ngày đầu của tarot ở Italia, sự phát triển của hệ thống biểu tượng tarot chính là một câu chuyện lôi cuốn về sự tiến hóa văn hóa.
Từ thế kỷ 15, từ "Trionfi" (có nghĩa là "những chiến thắng" hay "những vương miện") được sử dụng ở Italia để chỉ 22 lá Arcana Lớn. Đến đầu thế kỷ 16, thuật ngữ "tarocchi" bắt đầu được sử dụng rộng rãi ở Italia:
Mặc dù "tarocchi" và "tarocco" thường được dùng lẫn lộn, thuật ngữ đầu tiên là dạng số nhiều của thuật ngữ thứ hai. Từ "Tarot" trong tiếng Pháp (một biến thể của từ tiếng Ý "tarocchi") giờ đã trở thành thuật ngữ quốc tế được sử dụng phổ biến.
Trong tiếng Anh, chữ "t" ở cuối từ "tarot" không được phát âm.
Nhà học giả MacGregor Mathers đã đề xuất rằng từ "taro" có thể được liên kết với nhiều từ khác:
Thuật ngữ "trumps" (quân bài) bắt nguồn từ tiếng Latin "triumphis". Mỗi lá quân (còn gọi là Major Arcana hoặc Arcana Lớn) đều chứa các hình ảnh mang tính biểu tượng hoặc ngụ ngôn.
"Arcana" là một từ tiếng Latin có nghĩa "Bí Mật", và tiếng Ý "arcana" có cùng nguồn gốc và ý nghĩa. Trong tiếng Pháp, những lá quân được gọi là "atouts", còn trong tiếng Ý là "a tutti" — chỉ những lá bài có giá trị cao hơn các lá khác.
Some scholars believe "tarot" comes from "tarotée" — một thuật ngữ chỉ những hoa văn gồm các đường liền và đường chấm xen kẽ nhau ở mặt sau của những lá bài sớm nhất. Tuy nhiên, "tarotée" có thể nó lại bắt nguồn từ "tarocchi" xuất hiện sớm hơn.
Năm 1594, trong điều lệ của hội các thợ chế bài ở Paris, các thợ thủ công tự gọi mình là "tarotiers" — một biến thể khác của từ "tarot".
Vào cuối thế kỷ 18, nhà học giả Antoine Court de Gébelin trong tác phẩm bộ môn "Thế Giới Sơ Khai" của ông đã đề xuất rằng từ "tarot" bắt nguồn từ tiếng Ai Cập:
Năm 1929, Nancy Fullwood diễn giải tarot như là "Đường Thánh" và đã hệ thống hóa bằng chứng cho sự tồn tại của bảy Đường Thánh — những con đường này vừa là những chiều kích của sự tồn tại vừa là những nguyên lực cơ bản chi phối cuộc sống:
Bảy hệ thống tarot này cùng với nhau hình thành một con đường lớn qua đó các vị thần hướng dẫn những người tìm kiếm tâm linh.
Những lá bài đầy tính biểu tượng và ngụ ngôn này vẫn tiếp tục thu hút sự tưởng tượng của công chúng. Tarot, với sức hấp dẫn độc đáo của nó, đã quyến rũ những người khám phá đến từ nhiều tầng lớp xã hội, nền tảng kinh tế và lĩnh vực chuyên môn khác nhau.
Hiểu rõ lịch sử và những thuật ngữ đằng sau những lá bài này giúp chúng ta sâu sắc hơn khi tiếp cận chúng — không phải như một công cụ dự báo tuyệt đối, mà như một bộ công cụ cho sự tự chiêm nghiệm và khám phá bản thân.
Nguồn tham khảo: zhihu.com — Tarot Từ Đầu: Phân Tích Các Thuật Ngữ Tarot
Đọc sâu hơn
Gợi ý thực hành: Đọc ý nghĩa cùng các lá lân cận trước khi chốt một từ khóa.
Nguồn tham khảo: Zhihu
6 min
Để hiểu sâu về tarot, chúng ta cần khám phá bối cảnh lịch sử, những tác giả sáng lập và triết lý đằng sau mỗi lá bài. Bộ Rider-Waite-Smith không chỉ là công cụ chiêm nghiệm mà là một cuộc hành trình xuyên suốt nền văn minh loài người.
12 min
Tarot không xuất hiện trong một đêm. Hành trình từ thế kỷ 15 ở Ý đến khi trở thành ngôn ngữ biểu tượng toàn cầu.
16 min
Từ thập tự giá cho đến cá, từ nước cho đến lửa — khám phá những biểu tượng sâu sắc đã định hình niềm tin và văn hóa suốt nhiều thế kỷ. Bài viết này dẫn bạn vào hành trình tìm hiểu ý nghĩa của những ký hiệu linh thiêng trong truyền thống Kitô giáo và các nền văn hóa khác.